Cinnidhean Innse Gall

Ann an saoghal an là an-diugh, tha siostam nan cinnidhean air fhaicinn mar dheagh phàirt de dhualchas na h-Alba: tha comainn nan cinnidhean a’ toirt Albannaich air feadh an t-saoghail còmhla, a’ toirt faireachdainn de dhualchas is buineadh dhaibh. Ged nach eil tìde no ùidh aig a h-uile duine rannsachadh a dhèanamh mun teaghlach aca, gu math tric tha sloinneadh ag innse gun robh na sinnsearan ceangailte ri cinneadh Albannach. Tha deagh sheansa gun tàinig MacNèill sam bith o chlann ‘ic Nèill Bharraigh, agus gum biodh fuil Leòdhasach ann am MacLeòid. Chan eil e buileach cho furasta, ge-tà – tha cuid de chlann ‘ic Nèill ann an Leòdhas agus muinntir MhicLeòid anns Na Hearadh cuideachd. ‘S e deagh àite tòiseachaidh a th’ ann an ainm chinnidh, ach the fada nas inntinneach ionnsachadh mu eachdraidh do theaghlach.

Cha b’ e eachdraidh shìtheil a bh’ aig na cinnidhean, ge-tà. An seo, tha Bill Lawson ag innse sgeulachd mu èirigh is bàs nan cinnidhean anns na h-Eileanan Siar.

Ged is fhad o bha cumhachd is buaidh aig na cinnidhean air structar shòisealta na h-Eileanan Siar, tha ùidh romansach, agus ‘s dòcha fuileachdach, aig daoine fhathast anns na sgeuachdan mu na seann chinn-chinnidhean agus na cogaidhean aca.

Nuair a thàinig Tighearnas nan Eilean gu crìoch anns a’ 15mh linn, bha iomadh cogadh eadar na cinnidhean, gu math tric air a dhèanamh nas miosa le ùghdarrasan air tìr-mòr a bha airson leisgeul a dhèanamh den seo gus smachd fhaighinn air na h-eileanan.